W marcu i kwietniu 2026 r. uczestniczyliśmy w weryfikacji obszarów projektowanych rezerwatów przyrody prowadzonych przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w Rzeszowie. Nasz udział wynikał z pełnienia od prawie 10 lat roli koordynatora w projekcie Rezerwaty – Czas na comeback dla północnej części województwa podkarpackiego. Lustracje terenowe dotyczyły obszarów, o których ochronę zabiegamy od lat. Były to: Dolina Dębowca, Biel, Malinów oraz Papiernia. Wspólnie z urzędnikami RDOŚ oraz przedstawicielami nadleśnictw oglądaliśmy w terenie obszary proponowanych rezerwatów, dyskutowaliśmy o formie ochrony, granicach rezerwatów, potrzebnej renaturyzacji mokradeł. Weryfikacje terenowe ww. obszarów przebiegły pomyślnie – opinia zarówno RDOŚ, jak i nadleśnictw była pozytywna we wszystkich przypadkach, choć nie wszędzie równie entuzjastyczna.
W projektowanym rezerwacie Dolina Dębowca ostateczne granice nie zostały ustalone podczas wizji terenowej i mają zostać ustalone w dalszym toku prac. Nadleśnictwo Janów Lubelski zgłosiło potrzebę dalszej weryfikacji granic ze swojej strony, sytuację komplikuje także obecność kilku działek prywatnych na obszarze proponowanego rezerwatu. Co do zasadności powstania rezerwatu nie ma jednak żadnych wątpliwości, Nadleśnictwo Janów Lubelski od lat jest pozytywnie ustosunkowane do tego pomysłu, a podczas terenowej wizji oglądaliśmy liczne przykłady pozostawienia np. wiatrołomów ze względu na bierną ochronę przyrody w przyszłym rezerwacie. Szczegóły wizji terenowej przedstawia Notatka z wizji terenowej projektowanego rezerwatu Dolina Dębowca.
W projektowanym rezerwacie Biel Nadleśnictwo Rozwadów ostatecznie zaproponowało zmniejszenie powierzchni rezerwatu o 11 ha w stosunku do granic, które 2 lata wcześniej zostały zaproponowane przez samo nadleśnictwo (ku naszemu zdumieniu, w trakcie wizji terenowej padały propozycje wyłączenia znacznie większej powierzchni, także otwartych torfowisk niskich, jednego z głównych przedmiotów ochrony w rezerwacie). Nadleśnictwo Rozwadów zawnioskowało również o to, by na terenie rezerwatu Biel można było nadal polować! Z naszej perspektywy polowania w rezerwacie przyrody są nieakceptowalne, powinno to być spokojne miejsce życia łosi, jeleni, saren i dzików – gdzie jak nie tam, na bagnach i w matecznikach powinny one mieć swoje miejsce. W ramach kompromisu przystaliśmy na propozycje zmniejszenia powierzchni projektowanego rezerwatu, choć przebieg granicy w terenie straci w tym wypadku czytelność, a przyszłe wycinki i młodniki zbliżą się do konfliktowych rowów melioracyjnych. Najważniejsze siedliska bagienne pozostają jednak w obszarze rezerwatu. Szczegóły wizji terenowej przedstawia Notatka z wizji terenowej projektowanego rezerwatu Biel.
Projektowany rezerwat Malinów został w całości zaopiniowany pozytywnie, zarówno przez RDOŚ, jak i Nadleśnictwo Nowa Dęba. Nasza inwentaryzacja przyrodnicza została doceniona przez nadleśnictwo jako bardzo profesjonalna, co oczywiście również nas cieszy. W wizji terenowej wzięli udział również przedstawiciele Podkarpackiego Towarzystwa Przyrodników. Szczegóły wizji terenowej przedstawia Notatka z wizji terenowej projektowanego rezerwatu Malinów. Przy tej okazji warto wspomnieć jeszcze o tym, że w maju b.r. na terenie nadleśnictwa powołane zostały uchwałą Rady Miejskiej kolejne pomniki przyrody obejmujące 110 drzew – 10 zgłaszanych przez nas jeszcze w ramach wspólnej działalności PTP Wolne Rzeki w 2024 r., a 100 zgłoszonych przez samo Nadleśnictwo Nowa Dęba, również w 2024 r.
Ostatnią z wizji terenowych w których braliśmy udział była lustracja projektowanego rezerwatu Papiernia. Dla tego obszaru nie było pełnej dokumentacji przyrodniczej, jednak jego walory są niezaprzeczalne i od lat chronione przez Nadleśnictwo Tuszyma. Potężne sosny i stare olsy oraz dolina strumienia z 30-letnimi bobrowymi tamami absolutnie zasługują na rezerwatową ochronę. W trakcie weryfikacji Nadleśnictwo zaproponowało korektę granic rezerwatu – wyłączenie niektórych wydzieleń o mniejszej wartości przyrodniczej, na rzecz olsów. Zarówno z naszej perspektywy, jak i urzędników RDOŚ, propozycje te są w pełni zasadne, a obszar rezerwatu będzie nieco większy niż w pierwotnej propozycji (44 zamiast 42 ha). Szczegóły wizji terenowej przedstawia Notatka z wizji terenowej projektowanego rezerwatu Papiernia.
W związku z powyższym, czekamy na kolejne proceduralne kroki ze strony RDOŚ – zapewne będą to konsultacje publiczne dot. proponowanych rezerwatów, a następnie zarządzenia powołujące te obszary chronione. Trzy kolejne wizje terenowe zostały odwołane/przesunięte przez RDOŚ na przyszłość.
