Podsumowanie roku 2025

Poniżej przedstawiamy listę aktywności Fundacji Wolne Rzeki w 2025 r. Bardziej szczegółowo opisaliśmy działania antykłusownicze tutaj. Na bieżąco relacjonowaliśmy też różne podejmowane aktywności w filmach, których w ubiegłym roku nagraliśmy ponad 50.

STYCZEŃ

1. Wizja terenowa dotycząca uszkodzonych mnichów regulujących poziom wody w Rezerwacie Imielty Ług.
2. Projekt Dolina Dębowca w serwisie iNaturalist, uzupełnienie obserwacji i przygotowanie ich do użycia we wniosku o utworzenie rezerwatu Doliny Dębowca https://www.inaturalist.org/projects/dolina-debowca
3. Pismo do RDOŚ Lublin / Janów Lubelski dotyczące konieczności remontu niesprawnych/uszkodzonych mnichów (dołączona dokumentacja fotograficzna) na terenie Rezerwatu Imielty Ług.
4. Prace renaturyzacyjne w dolinie Dębowca, działania w terenie c.d. / 6.01
5. Scalenie w jeden dokument istniejących już rozdziałów inwentaryzacji Projektowanego Rezerwatu Doliny Dębowca.
6. Przetworzenie i dodanie do iNaturalist nagrań nietoperzy / 4.01.
7. Stworzenie strony www z instrukcją i mapą do konsultacji Planów Utrzymania Wód – 8.01. https://wolnerzeki.pl/konsultacje-planow-utrzymania-wod-do-31-stycznia/
8. Filmy z nad Bukowej i Borownicy w kontekście Planów Utrzymania Wód / 9-10.01.
9. Konsultacje Ministerstwa Klimatu i Środowiska ws. zmiany rozporządzenia – listy gatunków łownych ptaków.
10. Konsultacje planów utrzymania wód PUW PGWWP – wysłane uwagi, zrobione filmy / 7-30.01
11. Rozeznanie SDF dla N2000 do Life z PGW WP.
12. Spotkanie w Regionalnym Zarządzie Gospodarki Wodnej w Rzeszowie w sprawie potencjalnego projektu Life / 31 stycznia 11:00.
13. Rewizja i uzupełnienie mapy Projektu Renaturyzacji Bukowej.
14. Formalny wniosek do Nadleśnictwa Janów Lubelski o pozwolenie na przebudowę rowów na obszarze projektowanego rezerwatu Doliny Dębowca w celu odtworzenia retencji wody.

LUTY

15. GIS: ręczne wyrysowanie stawów w zlewni Dębowca do wniosku o utworzenie rezerwatu Doliny Dębowca.
16. GIS: NMT dla zlewni Dębowca i wyrysowanie rowów do wniosku o utworzenie rezerwatu Doliny Dębowca.
17. Pomiar przepływu w Dębowcu i film o tym 3.02.
18. Obliczenie bilansu wodnego Dębowca.
19. Spotkanie w RDOŚ Lublin wraz z przedstawicielami RZGW Rzeszów 7.01 10:00 + terenowa wizja na progu z gabionów na Łukawicy (Musików/Rzeczyca Długa).
20. Pismo przez ePUAP do RZGW Rzeszów ws. udostępnienia informacji publicznej dot. pozwoleń wodnoprawnych w zlewni Łukawicy (pozyskanie danych do filmu o gospodarowaniu wodą w zlewni Łukawicy).
21. Film o pożarze torfowisk w doline rzeki Smarkatej.
22. Pisanie inwentaryzacji Dębowca.
23. Spotkanie z wójtem gminy Pysznica ws. potencjalnego włączenia gminnych gruntów przyległych do granic  PR Doliny Dębowca.
24. Pismo do Wójta Gminy Pysznica nawiązujące do wcześniejszego spotkania, wskazujące na walory przyrodnicze gminnych działek, tożsame z tymi w przyległym obszarze PR Doliny Dębowca (w odpowiedzi na to pismo Gmina Pysznica nie wyraziła poparcia dla włączenia tych gruntów do obszaru rezerwatu)

MARZEC

25. Kontynuacja pisania inwentaryzacji Dębowca.
26. Renaturyzacja w dolinie Dębowca, działania w terenie c.d.
27. Film o bilansie wodnym.
28. Uroczyste podpisanie zarządzenia ws. utworzenia rezerwatów Sochy i Targowisko! / film z komentarzem, relacjonujący to wydarzenie.

KWIECIEŃ

29. Pisanie wniosku o utworzenie Rezerwatu Dębowca.
30. Aktualizacja shadow-list rezerwatów woj. Podkarpackiego: aktualizacja granic PR Doliny Dębowca, powiększenie granic Rezerwatu Doliny Smarkatej, dodanie granic PR Czerwonek, PR Góry Wysokiej, PR Stawy.
31. Spotkanie w Biłgoraju ws. planowanego zbiornika na Czarnej Ładzie z Wójtem Biłgoraja. W spotkaniu uczestniczyli przedstawiciele RZGW w Rzeszowie, Nadleśnictwa Biłgoraj i zaproszone NGOsy.
32. Wyjazd do Warszawy i udział w 2-dniowym spotkaniu grupy eksperckiej ws. aktualizacji Planów Przeciwdziałania Skutkom Suszy PGW WP.
33. Film o Smarkatej w czasie suszy.
34. Filmowanie ryb i rzek Pomorza.
35. Nagrywanie filmu przyrodniczego w Dolinie Dębowca, promującego walory przyrodnicze tego terenu jako uzupełnienie złożonego w kolejnych dniach wniosku o utworzenie tu rezerwatu .
36. Złożenie wniosku o utworzenie rezerwatu Dolina Dębowca wraz z pełną dokumentacją.
37. Ekspertyza hydrologiczna dla projektowanego rezerwatu w Tarnowskich Górach – wyjazd + film + pisemna ekspertyza, 24-28.04.
38. Spotkanie ws. shadow-list rezerwatów woj. podkarpackiego w RDOŚ w Rzeszowie z przedstawicielami NGOsów działających na terenie podkarpacia, 25.04, 11:00.

MAJ – wakacje

39. Montaż nagrań i publikacja filmu z nad Dębowca.
40. Dwa filmy z wyjazdu na Bałkany o zagrożeniach dla tamtejszych rzek: Zalomki i Czarny Drin.
41. Film o tarle ryb w pomorskich rzekach.

CZERWIEC

42. Spotkanie  ws. Nature Restoration Law i udrażniania rzek w Ministerstwie Klimatu i Środowiska z Ministerstwem Infrastruktury, Ministerstwem Rolnictwa, Wodami Polskimi, prezentacja wprowadzająca dot. stanu wiedzy o fragmentacji rzek i działaniach w Polsce, 16-17.06.
43. Wywiad dla Magazynu Kontakt.
44. Remont zastawki nad Dębowcem.
45. Działania antykłusownicze w Darłowie, zatrzymanie trzech kłusowników na gorącym uczynku – Jakub. Zakup dodatkowych kamer na potrzeby dalszych działań w tym rejonie.
46. Pismo do burmistrza Darłowa ws. kłusownictwa i możliwości wspólnego działania.
47. Film o mitach dotyczących wody w Polsce.
48. Wianki w projektowanych Turnickim PN – prowadzenie wycieczki wzdłuż Wiaru i rozmowa na “dzikiej scenie” z prof. Węsławskim i Piotrem Klubem.
49. Film o zatrzymaniach kłusowników.
50. Monitoring sytuacji hydrologicznej w Dolinie Dębowca i kontynuacja działań renaturyzacyjnych.

LIPIEC

51. Film o patologiach poboru wody na stawy w zlewni Dębowca.
52. Seria 6 filmów dotyczących rekordów suszy i potencjalnej powodzi związanej z niżem genueńskim.
53. Film poruszający aspekty gospodarki wodnej w polsce w kontekście sytuacji demograficznej.
54. Zabezpieczenie przeciwerowyzjne zastawki nad Dębowcem (narzut kamienny)
55. Kontynuacja działań renaturyzacyjnych w Dolinie Dębowca, usuwanie/koszenie inwazyjnych gatunków obcych.
56. Film o ostrogach na Wiśle w Kamieniu.
57. Monitoring sytuacji hydrologicznej w Dolinie Dębowca.

SIERPIEŃ

58. Korespondencja z Zarządem Zlewni w Stalowej Woli w sprawie legalizacji zastawki przy starorzeczu Sanu.
59. Naprawa niedziałającej mapy na stronie Projektu Renaturyzacji Bukowej.
60. Zatrzymanie kolejnych trzech kłusowników stawiających sieci na Młynówce w Darłowie – Jakub wraz z powiększającą się ekipą.
61. Spotkanie w świetlicy w Chłopskiej Woli ws. przebudowy ramp na Bukowej z Zarządem Zlewni w Stalowej Woli i reprezentacją Fundacji Wolne Rzeki – 6.08, 16:00.
62. Pismo ws. uzupełnienia oznakowania rzek na mostach do Zarządu Dróg Powiatowych w Stalowej Woli – sukces, tabliczki na mostach dłuższych niż 30 metrów zostały postawione do października.
63. Kontynuacja działań renaturyzacyjnych w Dolinie Dębowca, usuwanie/koszenie inwazyjnych gatunków obcych.
64. Film o wyspach w korytach rzek.
65. Film o jesiotrach przy Pełni Jesiotrów.
66. Film o eksploracji Trzebośnicy.
67. Spotkanie w Zarządzie Zlewni w Stalowej Woli + późniejsza korespondencja ws. udrożnienia Czartosowej / 13.08, 10:00
68. Aktualizacja strony internetowej fundacji: nowe mapy, grafiki, liczby.
69. Film z nad Sanu podczas niskich stanów wody z pomiarami profilu poprzecznego rzeki.
70. Rozmowa dla Polskiej Agencji Prasowej ws. niskiego stanu rzek.
71. Rozmowa/wywiad dla TV Polsat.
72. Film o walce z kłusownictwem w Darłowie.
73. Film o ewolucji spojrzenia na zmianę klimatu.
74. Pismo o dostęp do informacji publicznej ws. migracji ryb przez zaporę/przepławkę we Włocławku.
75. Poparcie petycji NGOsów ws. progu na Wiśle przy EC Siekierki i działalności kopalni piasku.
76. Koszenie zarastających inwazyjnymi gatunkami łąk na Wiślanej wyspie w ramach przygotowań do prowadzenia prac obozu ornitologicznego w Kaliszanach.
77. Film podsumowujący konsultacje do Planów Utrzymania Wód + aktualizacja strony o wynikach konsultacji PUW.
78. Film o rekordowo niskim stanie Wisły w Warszawie w kontekscie funjnonujących tam piaskarni i progu elektrociepłowni Siekierki.

WRZESIEŃ

79. Rozmowa w Radiu RMF24 / 2.09, 17:10.
80. Rozmowa w Radiu RDC / 2.09, 20:00.
81. Śniadanie prasowe w Miasto Jest Nasze ws. Wisły w Warszawie z Marek Elas, Jan Mencwel. / 4.09, 10:00
82. Film o wyschniętej Czartosowej – zamiast pomiarów do udrożnienia bariery film z suchego dna rzeki.
83. Rozmowa w Polskim Radiu 24 / 8.09, 15:30.
84. Spotkanie w Urzędzie Miasta Darłowo ws. kłusownictwa Fundacja Wolne Rzeki reprezentowana przez Jakuba Paska / 16.09, 11:00.
85. Film o suszy w Łukawicy: dramat w trzech aktach.
86. Petycja w sprawie zasypywania rowów na terenach Lasów Państwowych.
87. Walka z inwazyjnymi gatunkami obcymi w Sochach.
88. Rozmowa z Border Forensics / Helsińską Fundacją Praw Człowieka ws. Tarczy Wschód, roli rzek i mokradeł przy granicy.
89. Film o projektowanym Parku Narodowym Doliny Dolnej Odry.

PAŹDZIERNIK

90. Film o presji zabudowy w dolinie Bukowej.
91. Kontynuacja starań o zgodę na realizację działań poprawiających retencję wody w Dolinie Dębowca (grunty w zarządzie LP). Kontakt oddziałem Zespołem Lubelskich Parków Krajobrazowych w Janowie Lubelskim ws. retencji – odesłanie do Nadleśnictwa…, które od ponad roku nie odniosło się oficjalnie do naszego wniosku o pozwolenie na rozpoczęcie działań (pomimo wielokrotnych kontaktów w tej sprawie).
92. Monitoring sytuacji hydrologicznej w Dolinie Dębowca.
93. Monitoring hydrologiczny w rezerwacie Dolina Smarkatej.
94. Film o nachyleniu dna rowów i bobrowych tamach na zmeliorowanych torfowiskowych łąkach w zlewni Gilówki.
95. Kolejne sukcesy w walce z kłusownikami na pomorzu – zatrzymanie kolejnego kłusownika w asyście policji – Jakub Pasek.
96. Film o skuteczności przepławki we Włocławku na podstawie odpowiedzi KZGW.
97. Udział w wydarzeniu o bobrach ze Stowarzyszeniem Nasz Bóbr w Poznaniu.
98. Zakup kamer na potrzeby walki z kłusownictwem na Pomorzu.
99. Film o kłusownictwie na pomorskich rzekach – Jakub.
100. Film o bobrach.
101. Pomoc w opracowaniu granic projektowanego rezerwatu Wyspy Baranowskie dla TOP .

LISTOPAD

102. Film o zmianie zera wodowskazu na Bulwarach w Warszawie.
103. Film o wolnych rzekach w Polsce i o jazie na Karasiówce.
104. Udział w tworzeniu tarliska na rzece Sopot z Fundacją Dzika Rzeka.
105. Film z nad Dębowca z komentarzem o patologiach w organizacji morsowania ze sztuczną pianą w rzece Białce.
106. Film o śniegu i bobrowych działaniach w rezerwacie Targowisko.
107. Działania renaturyzacyjne i monitoring hydrologiczny w dolinie Dębowca.
108. Warsztaty rzeczne dla wolontariuszy OTOP w rezerwacie Wyspy Świderskie.
109. 3 miesiące pracy poza Fundacją Wolne Rzeki dla IOŚ-PIB ws. wyznaczenia barier do usunięcia w ramach Nature Restoration Law.

GRUDZIEŃ

110. Wykład o rzekach dla uczniów 7 i 8 klasy w Pruszczu Gdańskim.
111. Interwencja i film o zatruciu Gościnki – Kuba.
112. Spotkanie online z dyrekcją RDOŚ Lublin ws. działań wodnych w ramach których jest planowane częściowe zrealizowanie założeń Projektu Renaturyzacji Bukowej / 2.12, 8:30.
113. Film o procesach fluwialnych Stradanki.
114. Przygotowanie propozycji do projektu wodnego RDOŚ razem z Fundacją Dzika Rzeka / ujednolicenie i przesłanie propozycji działań do realizacji w ramach tego projektu.
115. Film o barierach na Baudzie.
116. Rozmowa z RDOŚ Rzeszów ws. projektu wodnego – 2.12.
117. Drugie spotkanie ws. projektu wodnego z udziałem Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska z Lublina i Rzeszowa, Zarządu Zlewni w Stalowej Woli, Nadleśnictw Janów Lubelski i Rozwadów oraz Fundacji Wolne Rzeki i Dzika Rzeka /  9.12, 8:00.
118. Spotkanie z ministrem Dorożałą w Ministerstwie Klimatu i Środowiska / 10.12, 12:00.
119. Film o patologicznym projekcie “renaturyzacji” nad Nidą, realizowanym w ramach projektu LIFE i kontynuacji realizacji założeń tego projektu przez Zespół Świętokrzyskich i Nadnidziańskich Parków Krajobrazowych.
120. Opinia ws. “renaturyzacji” LIFE nad Nidą pismo wysłane do Ministerstwa Klimatu i Środowiska.
121. Bardziej szczegółowe opracowanie tabeli pod kątem określenia w jakim trybie miały by być prowadzone działania dla poszczególnych obiektów w ramach projektu wodnego koordynowanego przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska.
122. Publikacja mapy z lokalizacją dotychczas publikowanych filmów na YouTube: https://wolnerzeki.pl/youtube/
123. Film o wąwozach w Opoce i wprowadzonych tam działaniach przeciwerozyjnych w kontekście zmian użytkowania gruntów.