Przejdź do treści

Rezerwat „Dolina Smarkatej”

Rezerwat Dolina Smarkatej to położony w Puszczy Sandomierskiej obszar obejmujący 5-kilometrowy odcinek rzeki Smarkatej wraz z fragmentami dopływów. Powierzchnia projektowanego rezerwatu wynosiła 196 hektarów, ostatecznie RDOŚ utworzył rezerwat na powierzchni 56 ha. Smarkata to niewielka rzeka o naturalnym, meandrującym korycie. Dno potoku jest głównie piaszczyste, a miejscami ilaste i żwirowe, w korycie zalegają pnie drzew, obecne są również bobrowe tamy i rozlewiska. W dolinie Smarkatej licznie występują starorzecza i niewielkie torfowiska niskie.

Poniżej prezentujemy skrót wiadomości na temat projektowanego rezerwatu. Po szerszą wiedzę odsyłamy do obszernej dokumentacji: Wyniki inwentaryzacji przyrodniczej z załącznikami: Załączniki do dokumentacji oraz do wniosku o utworzenie rezerwatu przyrody. W 2021 r. wydaliśmy album fotograficzny Dolina Rzeki Smarkatej – Perła Puszczy Sandomierskiej.

W 2017 roku podjęliśmy rozmowy dotyczące objęcia ochroną doliny Smarkatej z zarządcami terenu – Lasami Państwowymi oraz PZMiUW (aktualnie Wody Polskie) w celu konsultacji pomysłu utworzenia rezerwatu przyrody. W wyniku tych rozmów podjęliśmy się wykonania inwentaryzacji przyrodniczej obszaru. W marcu 2019 r. złożyliśmy do RDOŚ w Rzeszowie wniosek o utworzenie rezerwatu wraz z pełną dokumentacją. Wniosek o utworzenie rezerwatu pozytywnie zaopiniowały Wody Polskie, pozytywnie odnosi się do niego również Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Krośnie. Na ten moment (2019-2023) jedyną instytucją blokującą utworzenie rezerwatu przyrody jest Regionalna Dyrekcja Lasów Państwowych w Lublinie / Nadleśnictwo Nowa Dęba. 

W listopadzie 2023 roku nastąpił długo oczekiwany przełom – Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Rzeszowie zaproponowała utworzenie rezerwatu obejmującego 55 ha oraz 140 ha otuliną. Złożyliśmy do tej propozycji korekty obejmujące 14,7 ha które w naszej opinii również zasługują na rezerwatową ochronę Korekty granicy rezerwatu Dolina Smarkatej. 7 grudnia 2023 r. wzięliśmy udział w spotkaniu z RDOŚ w Rzeszowie, Nadleśnictwami Nowa Dęba i Mielec oraz RDLP w Krośnie, podczas którego dyskutowaliśmy szczegóły przebiegu granicy. Ostateczna decyzja w tej kwestii należy do RDOŚ.

Rezerwat został powołany zarządzeniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Rzeszowie dnia 2 kwietnia 2024 r. na powierzchni 56 ha z otuliną o powierzchni 155 ha!

 

Jednym z najważniejszych chronionych gatunków występujących w Smarkatej i jej dopływach jest rak szlachetny Astacus astacus – rodzimy gatunek raka coraz rzadziej spotykany w całej Polsce.